Verandering (1)

We kunnen er deze dagen niet langer omheen: velen onder ons hebben het (bijzonder) moeilijk. Dat is ook heel begrijpelijk en invoelbaar. De geestelijke gezondheidszorg bereidt zich voor op een sterke toename van psychische problematiek in de komende weken en ook nà de coronacrisis. Ik merk het zelf ook in de praktijk: gezinnen staan onder druk, cliënten zijn angstig, in paniek, voelen diep verdriet, lijden onder de eenzaamheid en het ‘afgesloten’ zijn, hervallen in oude patronen, …

Een crisis als deze dwingt ons met onze rug tegen de muur. We worden geforceerd tot (al dan niet van hogerhand opgelegde) aanpassing van ons gedrag. Sommigen zullen zeker ook weerstand voelen…

Toch daagt deze toestand velen van ons ook uit om te bezinnen over wat écht belangrijk is in dit leven. We krijgen meer voeling met waarden die voor ons van tel zijn en die we willen uitdragen. Onze zingeving, wat we te doen hebben in dit leven wordt helderder. Bewustzijn groeit en intenties voor (gedrags)verandering worden duidelijker geformuleerd. We nemen ons stellig voor het anders te gaan doen.
Het heeft me altijd al geïntrigeerd. Ik vind dergelijke processen bijzònder boeiend om te observeren, zowel bij cliënten, in mijn omgeving en ja, ook bij mezelf (niets menselijks is mij vreemd namelijk).

Maar hoe komt het toch dat zo weinig van onze intenties een duurzaam karakter krijgen? Dat we zo intens die wil tot verandering voelen, maar hier vaak toch niet in slagen? Denk maar eens aan alle goede voornemens die we maken bij de start van een nieuw jaar…
We hopen allemààl dat de verandering die we nu voor ogen hebben, die we onszelf en de wereld toewensen, meer kan zijn dan een bevlieging, meer dan het zoveelste goede voornemen dat in het niets oplost van zodra het dagdagelijkse leven zich terug normaliseert. Maar we weten ook al-le-maal dat dat niet gemakkelijk zal zijn… En dat velen onder ons al snel weer in oude patronen zullen hervallen.

Er is al zeer veel zinnigs gezegd en geschreven over (gedrags)verandering en dit vanuit diverse invalshoeken. Ook in de therapeutische praktijk vormt het niet zelden een centraal thema bij aanmeldingen en intakes. We willen het zo graag ANDERS, voor onszelf, voor onze kinderen, voor de mensen rondom ons…
In een “vorig leven” was ik zelf professioneel actief in de gedwongen hulpverlening, waar motivatiebevordering, werken met weerstand en faciliteren van veranderingsprocessen dé basis vormden van elk (pre)therapeutisch interveniëren. Toch is naar mijn aanvoelen het verschil met vrijwillige hulpverlening niet eens zo groot, integendeel.

Onderpresterende hoogbegaafde jongeren, volwassenen die tegen een bore-out aanlopen, mensen met een depressie, burn-out of verslavingsproblematiek, studenten met faalangst, … Nog véél te vaak wordt er ten onrechte van uitgegaan dat cliënten die zich op eigen initiatief bij een therapeut, coach of hulpverleningsinstantie aanmelden, reeds ‘vrijwillig’ de beslissing genomen hebben te willen veranderen en ook sterk gemotiveerd zijn om zich daarvoor in te zetten. In de traditionele psychotherapeutische literatuur leeft het namelijk als een evidentie dat om doeltreffend te zijn, om het even welke veranderingsproces uit eigen vrije beweging van een cliënt van start dient te gaan. Hierbij gaat men uit van een gemotiveerde cliënt, die een zekere lijdensdruk vertoont, die zich verzoent met een langdurige therapie die niet onmiddellijk op de actuele moeilijkheden gericht is en waarbij geen onmiddellijke resultaten te verwachten zijn (Taccoen, 2002). Niets is echter minder waar, en slechts bij enkele cliënten zal een dergelijk credo opgaan. Maar dit hoeft niet te impliceren dat een succesvol begeleidingsklimaat en/of –resultaat onmogelijk is. 

Ook motivatie voor hulp is een dynamisch interactieproces, onderhevig aan mindset, een wezenlijk onderdeel van het hulpverlenend gebeuren ook, en mag niet als een strikt individueel kenmerk beschouwd worden. Wanneer we als hulpverleners niemand nodeloos van begeleiding willen uitsluiten, moeten we voor ogen houden dat we bij het motivatieproces van cliënten een actieve rol kunnen (blijven) innemen. We kunnen het niet overnemen, cliënten moeten het zélf doen, maar niet alleen.

Voor wie wil volgen er in de komende weken enkele beschouwingen over motivatie(bevordering), weerstand en verandering… Ruim toepasbaar, of het nu gaat over je eigen persoonlijke situatie, je job als (zorg)leerkracht met (hoogbegaafde) kinderen of jongeren, je zoon of dochter, je coachees…

Want ‘verandering’ –of dat nu op niveau is van ons denken, voelen of doen- is altijd zòveel gemakkelijker gezegd dan gedaan…
Maar NIET onmogelijk.

Verandering (1)

Andere blog artikels

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

{{ newsletter_message }}

x

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x